Daders toeslagenaffaire moeten consequenties ondervinden: pak de échte fraudeurs

Vandaag lanceren we de campagne ‘Pak de échte fraudeurs’ om de hoofdschuldigen voor de toeslagenaffaire onder druk te zetten om af te treden. Teken de petitie op pakdefraudeurs.nl

De verantwoordelijken voor de Toeslagenaffaire moeten de gevolgen van hun daden ondervinden. Het is niet uit te leggen dat de slachtoffers van de affaire te maken kregen met een ijzeren vuist, terwijl de daders worden aangepakt met een fluwelen handschoen.

Het is schandalig dat de politici die de grondrechten van burgers op deze schaal geweld hebben aangedaan geen enkele consequentie hoeven te ondervinden. Naast een illegale fraudejacht was namelijk ook sprake van institutioneel racisme. Ouders met een dubbele nationaliteit werden extra gecontroleerd en sneller bestempeld als fraudeur. Toen het schandaal uit de beerput dreigde te ontsnappen werd er alles aan gedaan om informatie achter te houden. Wij roepen op om de échte fraudeurs aan te pakken en ze te laten vertrekken uit de politiek. Ook willen we dat de slachtoffers ruimhartig en onmiddellijk gecompenseerd worden voor de geleden financiële en emotionele schade. Op de website pakdefraudeurs.nl staat een petitie waar mensen deze oproep kunnen ondertekenen.

Voorkomen is beter dan genezen

Naast het wegsturen van de daders is er natuurlijk meer nodig om vergelijkbare schandalen in de toekomst te voorkomen. Het probleem ligt dieper en daarom is verandering nodig. Wat ons betreft moeten we daarnaast zorgen voor de volgende dingen: de vervanging van het toeslagensysteem, een einde aan het achterhouden van informatie (de zogenaamde ‘Rutte-doctrine’), de mogelijkheid om politici terug te roepen en een structurele gelijktrekking van status, invloed, macht en inkomen. 

Het toeslagensysteem zit zo complex in elkaar dat het kan zorgen voor een armoedeval en dat het discriminatie in de hand werkt. Diensten die noodzakelijk zijn voor het meedoen in de samenleving, zoals de kinderopvang, moeten toegankelijk zijn voor iedereen. Dit kan versimpeld worden door zulke diensten gratis aan te bieden. Dit vermindert bureaucratische rompslomp, maakt een einde aan het nutteloos rondpompen van geld en zo worden geldverslindende heksenjachten op fraudeurs bovendien overbodig.

De ‘Rutte-doctrine’ houdt in dat er weinig notulen en aantekeningen worden gemaakt op ministeries en dat verzoeken tot het openbaar maken van informatie zoveel mogelijk vertraagd en gefrustreerd worden, waarbij zelfs de wettelijke grenzen worden overschreden. Dit alles om transparantie, inzage en het afleggen van verantwoording zoveel mogelijk te ontlopen. De uitwerking van de Rutte-doctrine is pijnlijk duidelijk geworden bij het toeslagenschandaal. Belastende bewijzen werden structureel tegengehouden om bewindslieden uit de wind te houden. Bij democratie hoort transparantie. De Rutte-doctrine werkt doofpotten in de hand en maakt het moeilijker om te achterhalen wie schuldig is aan schandalen.

Ook moet er de mogelijkheid komen om politici via een burgerinitiatief uit hun ambt terug te roepen. Wanneer politici – zoals parlementariërs, staatssecretarissen of ministers – over de schreef gaan moet het mogelijk zijn om een referendum af te dwingen bij het behalen van een bepaald aantal handtekeningen en steunverklaringen. Het referendum legt de kiezers de vraag voor of de politicus in kwestie aan mag blijven of moet vertrekken. De uitslag is bindend. Dit is een stok achter de deur om politici verantwoording af te laten leggen aan de bevolking.

We willen een structurele gelijktrekking van status, invloed, macht en inkomen. Zolang het kapitalisme bestaat zullen inkomens en macht ongelijk verdeeld zijn. Het grote geld zal zijn invloed gebruiken om de regels die hen beperken af te schaffen of te omzeilen, met politiek goedkeuren. De belastingdruk daalt daardoor neer op de schouders van de werkende klasse terwijl ze er minder voor terug krijgen. Er zijn minder publieke diensten en ze kosten meer. De toeslagenaffaire is onderdeel van een breder patroon dat doorbroken moet worden. Uiteindelijk zal dit betekenen dat we de economie moeten democratiseren om gelijke inspraak in de samenleving te garanderen.