de bode juli 2021: Weg met de monarchie

In 2013 stond studente Joanna op het Jaarbeursplein bewapend met een demonstratiebordje waarop stond: ‘Weg met de monarchie’. De gelegenheid was de verjaardag van inwoner ‘beatrix’. Joanna werd opgepakt en na de vorstelijke verjaardag weer vrijgelaten. Het gebeurde tweemaal. 

Helaas komen dergelijke inperkingen van democratische rechten schrikbarend vaak voor. Beroemd is inmiddels de casus ‘fuck de koning’. Activist Abulkasim al-Jaberi werd voor deze uitspraak gearresteerd en ‘majesteitsschennis’ ten laste gelegd.

De crux zit in het gegeven dat de openbare ruimte helemaal niet openbaar is. De openbare ruimte wordt beheerd, gecontroleerd en gevormd door de heersende klasse. Het koningshuis is evident onderdeel van die heersende klasse. 

Dit wordt geaccentueerd door de verheerlijkende orangistische uitingen die in heel Utrecht zijn  aangebracht. In het stadskantoor, het stadhuis en de rechtbank hangen portretten van willem-alexander. De parken zijn exemplarisch: het beatrix-, juliana-, en wilhelminapark zijn de groene centra van Utrecht. 

Ik had u graag willen vertellen dat de grote encyclopedist, filosoof en satiricus Dennis Diderot ooit schertsend schreef dat ‘de mens pas vrij zal zijn als de laatste koning gewurgd is met de darmen van de laatste priester’. Doordat Diderot de macht tegen de haren in streek werden de werken van de satiricus verboden. De ironie wil dat Diderot nu juist pleitte voor democratisering van de openbare ruimte.

Ook de redactie van de bode wil Diderots passage liever niet herdrukt zien. Te bloeddorstig, niet handig met een oog op de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen – dat soort argumenten. 

Ik maak me druk om zulk opportunisme. Het is een equivalent van het ‘preventief arresteren’, maar dan in het socialistische mediawezen. Kleine stap naar: misschien moeten we ook ‘fuck de koning’ of ‘weg met de monarchie’ maar inslikken. 

Een beetje socialist staat pal achter Diderot. En al-Jaberi. En Joanna. Laten we de parken naar hen hernoemen. Hun portretten in de kastelen van de macht hangen.